Dört Haber Filmi

Dört Haber Filmi, 2010

Sarah Pierce

Sinopale 3, “Gizli Anılar, Kayıp İzler”
Küratör: Rana Öztürk & Vaari Claffey

İrlanda Film Arşivi’nin uçsuz bucaksız stokları arasında, Gael Linn tarafından 1957-1964 arasında yapılmış olan Amharc Éireann haber filmleri bulunur. Bu haber filmleri İngilizce altyazıları olmaksızın İrlanda dilinde yayınlanmış ve İrlanda dilini ve mirasını tanıtmanın bir yolu olarak tüm ülkede sinemalarda gösterilmiştir. Sanatçı haber filmlerini izlerken sömürgecilik sonrası, ‘sorunlar’ öncesi İrlanda’da insanların spordan protesto olaylarına, dinsel ayinlerden moda şovlarına, nasıl bir araya geldiklerini ve bu bir araya gelmelerin ulus, tarih, toprak ve dile dair nasıl bir hikaye aktardığını düşünmeye başladı.

Haber filmlerinin yapıldığı dönemde İrlanda ordusu Afrika’da birçok barışı koruma misyonuna girişmişti. Çoğunlukla insanlar bunun İrlanda’nın tarafsızlığını tehdit etmediğini kabullendi. Aslında, İrlanda’nın Güney Afrika, Nijerya, Kongo, Kıbrıs gibi yerlerle olan siyasal alakası, sömürgeciliğe yanıt olarak düşünülüp benimsenmişti – öncelikle bu yerlerde her ne pahasına olursa olsun bölünmeye karşı savaşmak içindi. Oysa, trajik bir sapmayla, bu zaman süresince İrlandalılar’ın en dikkate değer can kaybı, yerli Baluba kabilesinin erkeklerinin on bir Birleşmiş Milletler askeri birliğinden oluşan bir müfrezeyi pusuya düşürmeleri sonucu Kongo’da yaşandı. Dokuz İrlandalı asker öldürüldü… ‘Baluba’ sözcüğü İrlanda’nın kentsel sözlüğüne bir kişi ya da olayı aşağılayıcı bir tanımlama olarak girdi.

Sanatçının burada seçtiği dört haber filmi geçmişten olaylar sunuyor. Sinop’taki sunum için İngilizce altyazılar ve sanatçı tarafından bunun yanında Türkçe bir yazılı metin ısmarlandı.